วิธีเก็บและส่งตัวอย่างอาหารสัตว์ ตรวจสารพิษจากเชื้อรา -

ขั้นตอนที่ 1: การสุ่มตักเก็บตัวอย่าง(ห้ามตักแค่ตำแหน่งเดียว)

เป้าหมายคือ "ตักหลายๆ ตำแหน่ง มารวมกัน" เพื่อให้ได้ตัวแทนของอาหารล็อตนั้นจริงๆ

ผิด: ตักจากจุดเดียวบนผิวหน้ากอง อาจสุ่มเจอบริเวณที่ไม่มีเชื้อราแล้วเข้าใจว่าอาหารปลอดภัยทั้งกอง

อาหารกองใหญ่ หรือถังไซโล: ห้ามตักแค่ผิวหน้าของกองอาหาร ให้ใช้ท่อแทงสุ่มลึกลงไป หรือตักกระจายกันให้ทั่ว (บน กลาง ล่าง) ประมาณ 5-10 ตำแหน่ง ให้ทั่วทั้งกอง
อาหารกระสอบ: หากมีหลายกระสอบ ให้สุ่มตักจากหลายๆ กระสอบ (เช่น อาหาร 20 กระสอบ ให้สุ่มมาประมาณ 5 กระสอบ)

วิธีลดขนาดตัวอย่าง (วิธีแบ่งสี่ส่วน)

เมื่อนำอาหารจากทุกตำแหน่งมาเทรวมกันในถังแล้ว ให้คลุกเคล้าให้เข้ากัน จากนั้นเทกองลงพื้นสะอาดเป็นวงกลม เอาไม้แบ่งครึ่งเป็น 4 ส่วนเท่าๆ กัน เลือกเก็บไว้ 2 ส่วนในมุมตรงข้ามกัน ส่วนที่เหลือตักออก ทำซ้ำแบบเดิมจนเหลืออาหารประมาณ 0.5-1 กิโลกรัม เพื่อใส่บรรจุภัณฑ์ส่งตรวจ

ขั้น 1 / 4 เทกองอาหารที่คลุกรวมกันแล้วลงบนพื้นสะอาด กองให้เป็นรูปวงกลม

ขั้นตอนที่ 2: การเก็บรักษา(ระวังเชื้อราเพิ่มจำนวน)

แม้สารพิษจากเชื้อรามีความทนทานมาก แต่สิ่งที่ต้องระวัง คือ อย่าปล่อยให้เชื้อราเพิ่มจำนวนระหว่างการส่งตรวจ การเก็บรักษาตัวอย่างจะช่วยป้องกันการโตของเชื้อราได้ ดังนี้

อาหารแห้ง

อาหารแห้ง / วัตถุดิบแห้งให้ใส่ถุงกระดาษหนา หรือถุงผ้า เพื่อระบายอากาศได้ดี ไม่เกิดหยดน้ำในถุง

ห้ามใส่ถุงพลาสติกที่มัดแน่นแล้ววางทิ้งไว้ในที่ร้อน เพราะความชื้นภายในถุงจะระบายออกไม่ได้ ทำให้ราเพิ่มจำนวนขึ้น

อาหารชื้น

อาหารที่มีความชื้น เช่น ทีเอ็มอาร์ (TMR) หรืออาหารเปียก ถ้ายังไม่ได้ส่งทันทีให้รีบเอาแช่ตู้เย็นช่องธรรมดา หรือแช่ช่องฟรีซ

ขั้นตอนที่ 3: การหีบห่อและการส่งตรวจ

เจลเย็น: ถ้าตัวอย่างเป็นอาหารที่มีความชื้น ควรนำตัวอย่างใส่กล่องโฟมแล้วใช้เจลเย็น (หรือถุงน้ำแข็งมัดแน่นหนา) ประกบที่กล่องด้านนอกเพื่อควบคุมอุณหภูมิระหว่างขนส่ง

ป้ายบ่งชี้: ใช้ปากกากันน้ำเขียนหน้าถุงให้ชัดเจน ดังนี้ อาหารชนิดใด, เก็บมาจากคอก/เล้าไหน, วันที่เก็บ และชื่อผู้เก็บตัวอย่าง

ขนส่งอย่างรวดเร็ว: ควรส่งถึงห้องปฏิบัติการภายใน 1-2 วัน ในขณะขนส่งไม่ควรเก็บตัวอย่างตากแดดหรือเก็บในที่ร้อน

สรุปจำง่ายๆสั้นๆ เพื่อความเข้าใจ

สิ่งที่ควรทำ

ตักตัวอย่างกระจายหลายๆจุด -> คลุกรวมกัน -> ใส่ถุงกระดาษถ้าเป็นอาหารแห้ง -> รีบแช่เย็นแล้วส่งตรวจ

สิ่งที่ไม่ควรทำ

ตักจากหน้ากองจุดเดียว -> อาหารแห้งใส่ถุงพลาสติกปิดสนิท -> วางตากแดดมากกว่า 2 วันจึงส่งตรวจ

เอกสารอ้างอิง

กรมปศุสัตว์. (2560). คู่มือการปฏิบัติงานการเก็บตัวอย่างอาหารสัตว์และวัตถุดิบอาหารสัตว์. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. (2548). มาตรฐานสินค้าเกษตร: สารพิษจากเชื้อราในอาหารสัตว์ (มกท. 6002-2548). กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

AOAC International. (2019). Official Methods of Analysis of AOAC International (21st ed.). AOAC International.